Right Hand Right Place
กีตาร์คือเครื่องดนตรีที่ใช้วิธีเล่นแบบที่เรียกว่าดีด การควบคุมโดยใช้มือทั้ง 2 ข้าง ถือว่าเป็นหลักสำคัญในการเล่นกีตาร์ ดังนั้นแบบฝึกหัดทั้งหลายในโลกนี้ถูกออกแบบมาเพื่อที่จะพัฒนาความสัมพันธ์ของมือทั้ง 2 ข้าง ทั้งข้างที่ใช้จับและข้างที่เล่น เทคนิคมากมายถูกพัฒนาขึ้นมาต่อเนื่องมาเรื่อยๆ ทั้งจิ้ม ทั้งอะไรทั้งหลายแหล่แต่สุดท้ายจุดมุ่งหมายของมันก็คือเป็นการพัฒนาศักยภาพของมือทั้ง 2 ข้างนั่นเอง ดังนั้นเบสิกที่ดีจะทำให้การเล่นคล่องตัวขึ้น วันนี้เราจะนำแบบฝึกการพัฒนามือข้างที่เล่น โดยปกติก็จะเป็นมือขวา (ในกรณีที่เป็นคนถนัดซ้ายก็จะเป็นข้างซ้าย) วิธีการดีดจะมีการแบ่งเป็น 2 แบบใหญ่ๆ คือการใช้ปิ๊ค และการเล่นด้วยนิ้ว ซึ่งจะมีรายละเอียดปลีกย่อยต่างกันออกไป ความยากในการฝึกทั้ง 2 แบบนี้จะมีความยากง่ายต่างกันไปคนละอย่าง เอาล่ะเรามาดูว่าจะมีอะไรบ้างกันดีกว่า
คำเตือน แบบฝึกหัดเหล่านี้อาจจะดูน่าเบื่อนิดๆ แต่มันจะมีประโยชน์อย่างมากต่อการเล่นกีตาร์ในอนาคต จุดมุ่งหมายหลักของการฝึกนี้ ก็คือการทำให้โน้ตที่เราเล่นออกมาได้เสียงที่สะอาดที่สุด ซึ่งเมื่อควบคุมกล้ามเนื้อของมือที่จะใช้ได้ จะทำให้ง่ายต่อการเล่นทั้งการเน้นน้ำหนัก ความดังเยา และผลลัพธ์ของมันจะทำให้เล่นได้คล่องตัวและสื่ออารมณ์เพลงได้ดีมากขึ้นนั่นเอง
แบบฝึกหัดในการดีดโดยใช้ปิ๊ค
(Alternate Picking, Sweep Picking etc.)
Ex.1 ในแบบฝึกหัดแรกจะเป็นการดีดสลับในสายเดียว เป็นเทคนิคการเล่นดีดสลับเพื่อปูทางไปสู่การเล่นเทคนิคที่เรียกว่า Tremolo Picking แบบฝึกนี้เป็นแบบฝึกคลาสสิคที่นำมาจากเพลงโชว์โซโล่ของ Van Halen ที่ชื่อ Eruption วิธีเล่นก็คือไล่สเกลในสายเดียว แต่ว่าเราจะดีดโน้ตในสเกลนั้นตัวเดียวเราอาจจะดีด 2 หรือ 3 หรือ 4 ทีก็ได้ แล้วไล่ลง ไล่ขึ้นไปเป็นแนวนอน เทคนิคนี้ต้องอาศัยการดีดสลับจากมือขวา พยายามใช้ข้อมือในการดีด มากกว่านิ้วหรือข้อศอก (มีมือกีตาร์บางคนที่ใช้แรงจากข้อนิ้วหรือจากข้อศอก แต่ถ้าจะให้ดูแข็งแรงแนะนำว่าใช้แรงจากข้อมือดีกว่า)
Ex.2 ดีดสลับในสองสายในแบบฝึกนี้วิธีการใช้ฟอร์มนิ้ว เราอาจจะใช้โน้ตในลักษณะขั้นคู่ก็ได้เช่นคู่ 2 คู่ 3 คู่ 4 แล้วลองดีดสลับเป็นตัวละ 2 หรือ 3 หรือ 4 ทีต่อโน้ต 1 ตัวแล้วไหลเป็นแนวนอน ไปกลับ ข้อแนะนำอย่างนึงก็คือลองดีดตรงนี้เป็นอย่างละ 3 ที เพราะเราจะได้โน้ตเป็นชุดแบบ ลง ขึ้น ลง และขึ้น ลง ขึ้น โดยเฉพาะแบบหลังการดีดขึ้นจะฝืนธรรมชาติ และดีดค่อนข้างยาก
Ex.3 ดีดในลักษณะที่เรียกว่า Sweep Picking การเล่นแบบนี้มักจะเล่นกับโน้ตเดียวที่ตำแหน่งจะอยู่ในคนละสายกัน หลายคนมักจะสับสนกับการดีด Arpeggio กับการดีด Sweep Picking ที่จำสับก็เพราะว่าเทคนิค Sweep Picking นี้การเล่นจะซัพพอร์ตการไล่โน้ตแบบ Arpeggio (การกระจายโน้ตในคอร์ด) มากกว่าการไล่สเกล การดีด Sweep Picking จะเป็นการดีดขึ้น ลง ในทิศทางเดียวกัน ในแบบหนึ่งโน้ตต่อหนึ่งสาย ดังนั้นจุดสำคัญคือเล่นโน้ตทุกตัวให้ชัดเจน อย่าให้มีเสียงรบกวน อย่าให้มีเสียงค้างยาว โน้ตทุกตัวค่าโน้ตจะสั้น แบบฝึกหัดนี้ถ้าเล่นกับเอฟเฟ็กต์ Drive จัดๆ อาจจะต้อง ใช้สันมือแตะตรง Bridge ไว้เพื่อช่วยอีกแรง ให้โน้ตสะอาด สั้น กระชับมากขึ้น
Ex.4 การดีดสลับข้ามสาย ตรงจุดนี้จะยากตรงระยะของการคอนโทรลมือขวาต้องกว้างมากขึ้น ซึ่งจะทำให้การดีด มีความผิดพลาดได้ง่าย ดังนั้นแบบฝึกในส่วนนี้จะช่วยในการพัฒนามือขวาโดยรวม เป็นแบบฝึกที่มีประโยชน์มากทีเดียว
แบบฝึกหัดในการใช้นิ้วเล่น
(Finger Picking, Hybrid Picking, Tapping etc.)
Ex.5 ต่อไปจะเป็นแบบฝึกหัดที่ใช้นิ้วในการเล่นกันบ้าง แบบฝึกหัดแรกเป็นการไล่สเกล แต่ไม่ได้ไล่ธรรมดาเราจะไล่ด้วยการใช้นิ้วโป้งนิ้วเดียวไล่สเกล จากนั้นลองเพิ่มการดีดเป็นโน้ตละ 2 ตัว 3 ตัว วิธีนี้จะทำให้สามารถเล่นกีตาร์แบบ Jazz สไตล์ Wes Montgomery หรือการเล่นโดยใช้นิ้วโป้งแบบ Jeff Beck ได้ ซึ่งจะมีผลต่อการควบคุมโน้ตเบสเวลาเล่น Fingerstyle ได้อีกด้วย
Ex.6 Tapping หรือการจิ้ม เทคนิคที่โดยหลักการของมันแล้วจะใช้เพื่อให้เล่นโน้ตเสียงสูงๆ โดยเสียงไม่ขาดจากโน้ตเดิมหรือโน้ตตัวแรก โดยใช้มือข้างที่ดีดช่วย ปัจจุบันมีเทคนิคในการใช้ Tapping มากมาย แต่พื้นฐานของมันแล้วก็คือการเล่นเสมือนว่าเป็นการ Hammer On, Pull Off ด้วยมือขวานั่นเอง หลักการคือโน้ตที่จิ้มจะต้องมีเสียงที่เท่าๆ กับโน้ตตัวที่ดีด ดังนั้นการฝึกตรงนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย โดยปกติคนทั่วไปจะจิ้มด้วยนิ้วชี้ แต่ให้ลองฝึกจิ้มด้วยนิ้วกลางด้วยเพราะเวลาเล่นจริงจะทำให้เก็บปิ๊คได้ง่ายกว่า และยังสามารถไปดีดต่อได้เลย รวมถึงอาจจะช่วยในการจิ้ม 2 นิ้วได้อีกด้วย เพราะนิ้วชี้เป็นนิ้วที่โดยปกติเราจะถนัดนั่นเอง
Ex.7 Hybrid Picking คือการเล่นด้วยปิ๊คผสมนิ้ว ซึ่งถ้าฝึกให้เชี่ยวชาญจะทำให้การเล่นสเกลหรือ Arpeggio บางรูปแบบง่ายและเร็วมากขึ้น ในปัจจุบันมือกีตาร์มากมายเล่นเทคนิคนี้กัน แต่สิ่งที่จะเราจะต้องทำ ก็คือการฝึกให้การลงปิ๊คและนิ้วมือโดยเฉพาะนิ้วกลาง และนิ้วนาง สัมพันธ์กัน วิธีการก็คือให้ดีดโน้ตในรูปแบบ Triad โดยตัวเสียงต่ำสุดดีดด้วยปิ๊ค ส่วนอีก 2 ตัวให้ดีดด้วยนิ้วกลาง และนาง ตามลำดับ การดีดแบบ Hybrid จะมีแบบ Country และ Fusion Style ซึ่งจะมีรายละเอียดต่างกันเล็กน้อย จะลงลึกในตอนหลังๆ
Ex.8 สุดท้ายเป็นเทคนิคที่เรียกว่าการสร้าง Artificial Harmonic ด้วยมือขวา โดยปกติกีตาร์จะมีเสียง Harmonic ที่เราได้ยินบ่อยๆ ที่เฟร็ต 5-7-12 (และยังมีอีกหลายตำแหน่งทีเดียว แต่เอาหลักที่เล่นกันได้ง่ายๆ และได้ยินกันบ่อยๆ ก่อน) ตรงนี้เราจะเรียกว่า Natural Harmonic แต่สำหรับ Artificial Harmonic วิธีการเล่นก็คือสมมติเรากดโน้ต C ที่เฟร็ต 3 สาย 5 ให้เรานับไป 12 เฟร็ตแล้วเอานิ้วชี้ “แตะ” เหนือเฟร็ต 15 สายเดียวกัน แล้วใช้นิ้วโป้ง หรือนิ้วกลางดีดสาย จะได้เสียง arฟ Harmonic ขึ้นมาวิธีนี้มักจะปรากฏในการเล่นของพวก Fingerstyle (ในกีตาร์ไฟฟ้า เราสามารถใช้วิธี “เคาะ” เบาๆ เหมือน Tapping แต่ไม่ได้กดโน้ตลงไป ใช้แตะเบาๆ ได้เลย เราจะเรียกเทคนิคนี้ว่า Tapping Harmonic ดูได้ในเพลงของพอแล้วของ The Sun) ซึ่งสามารถสร้างเสียงเจ๋งๆ ได้ดีทีเดียว
