1,440 คอร์ดที่คุณ (ไม่) ต้องรู้ (หมด)
เรื่องเกิดจากโซเชี่ยล คือเราแอบไปเห็นว่ามีโพสต์ที่บอกว่าคอร์ดกีตาร์ทั้งหมด 1,440 ซึ่งพอเป็นแบบนี้ทำให้คนที่เล่นกีตาร์ใหม่ อาจจะรู้สึกว่า โอโห บันไดแห่งความเป็นเซียนทำไมมันต้องสูงชันขนาด นี่เราจะต้องท่องคอร์ด 1,440 เพื่อให้กลายเป็นยอดมือกีตาร์หรือเนี่ย บางคนอาจจะโอเค เอาวะ ท่องก็ท่อง แต่บางคนก็อาจจะรู้สึกว่ามีความจำเป็นจะต้องท่องขนาดนั้นมั้ย เอาเวลาไปทำอย่างอื่นดีกว่ามั้ง ถ้าถามว่าคอร์ดกีตาร์มีทั้งหมด 1,440 คอร์ดถูกต้องมั้ย มันก็ถูกครับ แต่ต้องจำทั้งหมดหรือไม่ ไม่ ตอบให้ได้เลยแบบตรงๆ อ้าว อย่างนี้จะเก่งได้ยังไง เอาเป็นว่าแบบนี้ดีกว่า การจำคอร์ดทุกคอร์ดนั้นถ้าทำได้ก็ดีครับ แต่จะดีกว่าถ้าหากคุณ “เข้าใจ” ในความเป็นจริงแล้ว เราไม่จำเป็นจะต้องจำคอร์ดทั้งหมดในโลกขนาดนั้นหรอกครับ แม้แต่มือกีตาร์ที่โด่งดังระดับโลกที่ราอาจจะเห็นหลายคนจับคอร์ดแปลกๆ แต่เขาไม่ได้จำนะครับ แต่เขา “เข้าใจ” ไม่ว่าจะเป็นคอร์ดยากคอร์ดง่ายขนาดไหน ทุกๆ คอร์ดมันมีที่มาที่ไปทั้งนั้น มันมีสิ่งที่เรียกว่า “วิธีการ” ในการหาคอร์ดต่างๆ อยู่ ซึ่งมันมีทั้งแบบที่เป็นทฤษฎี แบบปฏิบัติ อาจจะมีท่องจำบ้าง แต่วิธีการที่เราจะนำเสนอต่อไปนี้ เราเชื่อว่ามันน่าจะช่วยคุณให้กลายเป็นเซียนกีตาร์คอร์ดได้ และคุณจะตกใจกับเสียงอันไพเราะในโลกของคอร์ด
คำเตือน สำหรับแบบฝึกหัดในตอนนี้อาจจะมีเรื่องราวของทฤษฎีพื้นฐานสักเล็กน้อย แม้ว่ามันอาจจะดูน่าเบื่อหน่ายนิดๆ แต่อย่างน้อยลองทนๆ สักหน่อย จะได้สบายในบั้นปลาย เอาน่าดีกว่าจำคอร์ดตั้งพันกว่าคอร์ดเป็นไหนๆ
วิธีที่ 1 ความสัมพันธ์แบบ 1-3-5
เอาล่ะเบื้องต้นของการทำความเข้าใจเรื่องคอร์ด ก็คือการรู้จักกับแก่นของมันที่เรียกว่า Triad อ่านว่า ไตรแอด ไทรแอด ไตแอด แล้วแต่จะออกเสียงเอาเป็นว่าเข้าใจตรงกันว่ามันคืออะไร สิ่งนี้คือโน้ต 3 ตัวที่ประกอบขึ้นมาเป็นคอร์ด ตามลำดับของโน้ตในสเกลต่างเช่น ถ้าเริ่มต้นด้วยตัว C ตัวที่สามจะเป็น E ตัวที่ห้า จะเป็น G (อันนี้ยกตัวอย่างจากคีย์ C Major ดังนั้นอาจจะต้องทำความเข้าใจ และจำเรื่องโน้ตที่อยู่ในคีย์ต่างๆ สักนิด) นี่คือที่มาขององค์ประกอบคอร์ด คราวนี้สิ่งที่เราต้องเรียนรู้ก็คือ
Ex.1 โน้ตในคอกีตาร์ ตามเฟร็ตต่างๆ มันจะมีโน้ตประจำอยู่ สิ่งที่ต้องจำให้ได้แน่ๆ ก็คือสิ่งนี้ คราวนี้ปัญหาก็คือมันเยอะ แต่มันก็มีวิธีจำหลายวิธีมาก เราจะแนะนำสักหนึ่งวิธี เช่นลองจำโน้ตในเฟร็ตที่มี Inlay ให้ได้ Inlay ในกีตาร์ก็คือไอ้ที่เป็นจุดๆ ฝังอยู่ตามเฟร็ตนั่นแหละ โดยส่วนใหญ่มันจะอยู่บนเฟร็ต 3-5-7-9-12 ลองดูว่าโน้ตใน 5 เฟร็ตนี้ในหกสายมีอะไรบ้างตามตัวอย่าง พอได้แล้ว ค่อย หาตัวโน้ตที่อยู่ในเฟร็ตอื่นๆ ตัวอื่นๆ ต่อไป (จริงๆ วิธีการจำโน้ตในเฟร็ตบอร์ดมีเยอะมาก แต่สุดท้ายผลลัพธ์ก็คือต้องจำโน้ตในแต่ละเฟร็ตให้ได้อยู่ดี)
Ex.2 แบ่งโซนแบบเป็น 2 โซน ให้ลองแยกจำโน้ตให้แม่น ให้จำ 3 สายบน (สาย4-5-6) และ 3 สายล่าง (1-2-3) ให้ได้ คราวนี้พอเราจำได้แล้ว ลองฝึกโดยการ จับคู่โน้ตให้เหมือนกัน แต่อยู่คนละโซนเช่น เราจะจับโน้ต C สมมติสาย 5 เฟร็ต 3 ลองหาโน้ต C อีกตัวบนสามาสายล่าง ลองดูว่าอยู่เฟร็ตไหน แล้วคราวนี้ลองกับโน้ตตัวอื่นๆ ดู
Ex.3 เราจะขอเรียกมันว่าเกมส์ประกอบร่าง ให้เลือกโน้ต Triad ออกมาโดยแยกให้อยู่คนละสาย สมมติเราเอา Triad C E G ให้หาโน้ตสามตัวนี้โดยมีกฎง่ายๆ ว่าจะต้อง มีโน้ต 2 ตัว อยู่โซนสายบน อีก 1 ตัวอยู่โซนสายล่าง (หรืออาจจะกลับกันก็ได้) ลองหาโน้ตทั้ง 3 ตัวดู หรือลองใช้ Triad อื่นๆ เช่นเริ่มจาก D F A หรือ E G B อะไรแบบนี้เป็นต้น
วิธีที่ 2 การวิเคราะห์จากฟอร์มคอร์ดพื้นฐาน
หลังจากที่เรารู้แล้วว่า Triad คือโน้ต 3 ตัวที่ประกอบขึ้นมาเป็นคอร์ด คราวนี้ เราจะมาแสดงให้เห็นกันชัดๆ ว่า มันจะประกอบรวมร่างกันเป็นคอร์ดได้อย่างไร โดยเราจะวิเคราะห์ออกมาจากพวกฟอร์มคอร์ดแบบพื้นฐานที่เราสามารถหาได้ทั่วไปในหนังสือเพลง
Ex.4 เริ่มจากฟอร์มคอร์ดประเภทที่เรียกว่า Major เจ้าคอร์ดนี้จะประกอบไปด้วยโน้ต 1-3-5 โดยที่ระยะห่างระหว่างตัวที่ 1 กับ 3 จะเป็น 2 เสียง และ ตัวที่ 3 กับ 5 เป็น 1 ½ เสียง ตัวคอร์ดจะเป็นตัวภาษาอังกฤษโดดๆ แบบ C D G F เป็นต้น เราจะวิเคราะห์ Triad กันในฟอร์มคอร์ดพื้นฐานของ C D G A กัน ในตัวอย่างจะเป็นคอร์ดพื้นฐาน ลองดูโน้ตที่เป็น Triad ลองดูการเรียงตำแหน่ง ของตัวที่ 1-3-5 แล้วจะเห็นว่าคอร์ดแต่ละคอร์ดจะมีการเรียง Triad แบบไหน (ลองดูลำดับของ Triadในวงเล็บ)
Ex.5 ต่อไปเป็นคอร์ด minor จะประกอบไปด้วยโน้ต 1-3-5 โดยที่ระยะห่างระหว่างตัวที่ 1 กับ 3 จะเป็น 1 ½ เสียง และ ตัวที่ 3 กับ 5 เป็น 2 เสียง ตัวคอร์ดจะเป็นตัวภาษาอังกฤษที่มีตัว m เช่น Cm Dm Gm Fm เป็นต้น เช่นเดียวกับ แบบฝึกหัดก่อนหน้านี้ โดยเราจะยกตัวอย่างจากคอร์ด Am Dm Em Gm
วิธีที่ 3 มาทดลองกันดีกว่า
เอาล่ะหลังจากที่ได้พอจะทราบหลักการคร่าวๆ ของการเรียง Triad ให้เป็นรูปคอร์ด มาคราวนี้เรามาทำการทดลองเพื่อที่จะให้เข้าใจเรื่องนี้กันมากขึ้นดีกว่า
Ex.6 คราวนี้เรามาทดลองแบบแรก โดยให้เล่น Triad ของคอร์ด บนสายล่าง แล้วเปลี่ยน Triad ไปเรื่อยๆ โดยที่ยึดตัว Root เป็น Center ตัวเดียวลองมาดูกันว่าคุณจะเห็น Triad ของคอร์ดอะไรบ้าง
Ex.7 .ในทางกลับกัน ลองยึด Triad สายล่างๆ ไว้แล้วลองเปลี่ยนโน้ตที่อยู่ในสายโซนบนดู นั่นแหล่ะคือแหล่งกำเนิดของคอร์ดพิสดารกว่า 1,440 คอร์ด ลองทดลองดูเล่นๆ จะเห็นว่าบางคอร์ดคุณจะรู้สึกคุ้นๆ หรือสะดุดหูทันที และจะได้วิธีจับแบบประหลาดเพิ่มขึ้นโดยที่ไม่ต้องไปหาคอร์ดในเน็ต
Ex.8 เล่นเป็นเพลง คือลองคิดถึงคอร์ดง่ายๆ อย่าง C กับ Dm จากนั้นเราเล่น 2 คอร์ดนี้สลับกัน โดยที่ เราจะไม่เล่นแค่เบสิกฟอร์ม เราจะเปลี่ยนเป็นรูปคอร์ดแบบผสม Triad ยกตัวอย่าง C เราเอาแค่ตัวโน้ต C เป็นตัว ทื่หนึ่ง แต่ตัว Triad เป็นของคอร์ดอื่น เช่นเดียวกับ Dm ลองสลับ ทดลองเล่นดูก่อนเราจะพบรูปคอร์ดแปลกๆ มากมายทีเดียว